Kısaca: Riskli yapı tespitini binadaki maliklerden herhangi biri ya da kanuni temsilcisi başlatabilir. Başvuru, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış bir kuruluşa yapılır. Kuruluş binadan karot alır, donatıyı tarar ve deprem performansını analiz eder. Rapor onaylanırsa tapuya işlenir ve maliklere bildirilir. Malikler sonuca tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir.
Riskli yapı ne demek?
6306 sayılı Kanun’a göre riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Yani bir binanın “riskli” sayılması bir izlenime değil, standart bir mühendislik değerlendirmesine dayanır.
Başvuruyu kim, nereye yapar?
Binadaki tek bir malik bile başvuru yapabilir; diğer maliklerin onayı gerekmez. Başvuru, Bakanlık tarafından lisans verilmiş kurum ve kuruluşlardan birine yapılır. Lisanslı kuruluşların listesi Bakanlığın resmi kanallarından öğrenilebilir. Tespit masrafı başvuran malik ya da malikler tarafından karşılanır. Bakanlık ve belediyeler de belirli durumlarda tespiti kendisi yaptırabilir.
İnceleme sırasında binada neler yapılır?
- Rölöve: Binanın mevcut taşıyıcı sistemi, kolon ve kiriş ölçüleri yerinde ölçülür.
- Karot alımı: Kolon ve perdelerden silindir beton numuneleri alınarak laboratuvarda basınç dayanımı belirlenir. Alınan yerler usulüne uygun şekilde onarılır.
- Donatı tespiti: Donatının çapı, sayısı, nervürlü olup olmadığı ve etriye aralıkları tarama cihazlarıyla ve sıva sökülerek kontrol edilir.
- Zemin bilgisi: Binanın oturduğu zeminin özellikleri mevcut verilerle ya da gerekirse etütle değerlendirilir.
- Analiz: Toplanan veriler, Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’a göre bilgisayar modelinde analiz edilir.
Kadıköy’de sahil şeridine yakın binalarda nem ve tuza bağlı donatı korozyonu, eski binalarda ise düz donatı ve düşük beton dayanımı en sık karşılaşılan bulgulardır. Bölgedeki risk tablosunu Kadıköy deprem riski yazımızda anlattık.
Rapordan sonra ne olur?
Kuruluşun hazırladığı rapor, Bakanlığın ilgili il müdürlüğü tarafından incelenir. Uygun bulunursa bina riskli yapı olarak tapu kütüğüne işlenir ve maliklere tebliğ edilir. Bu noktadan sonra süreç malik kararı, sözleşme ve yeniden yapım aşamalarıyla devam eder. Tüm adımları kentsel dönüşüm süreci yazımızda bulabilirsiniz.
Tespite itiraz edilebilir mi?
Evet. Malikler ya da kanuni temsilcileri, tespite tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar, üniversitelerden ve Bakanlıktan uzmanların yer aldığı teknik heyetler tarafından değerlendirilir. Heyetin kararı kesindir. İtiraz süresinin kaçırılmaması için tebligat tarihi mutlaka not edilmelidir.
Tespit sürecinde mühendis desteği neden önemli?
Riskli yapı tespiti bir başlangıçtır. Raporu doğru okumak; binanın gerçekten neden riskli çıktığını, güçlendirme ile yeniden yapım arasındaki farkı ve sonraki adımları anlamak maliklerin doğru karar vermesini sağlar. CK Prime İnşaat’ın mühendis kadrosu, Kadıköy ve çevresindeki maliklere raporun teknik içeriğini sade bir dille aktarır ve dönüşüm seçeneklerini birlikte değerlendirir.
Sık sorulan sorular
Tespit için tüm maliklerin onayı gerekir mi?
Hayır. Maliklerden biri ya da kanuni temsilcisi başvuruyu tek başına yapabilir.
Riskli yapı tespiti ne kadar sürer?
Süre; binanın büyüklüğüne, kuruluşun iş yüküne ve il müdürlüğündeki inceleme sürecine göre değişir. Başvurduğunuz kuruluştan tahmini bir takvim istemeniz faydalı olur.
Tespitte alınan karotlar binaya zarar verir mi?
Karotlar, taşıyıcı sistemi zayıflatmayacak noktalardan mühendis kontrolünde alınır ve alınan yerler uygun onarım harcıyla doldurulur.
Kaynaklar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler ve usuller mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir.
